Với sự giúp đỡ của A.I, một sử gia đã xác định hung thủ trong một bức ảnh năm 1941 xác định sự man rợ của chế độ Quốc xã.
Bài báo kể câu chuyện về bức ảnh Holocaust nổi tiếng chụp cảnh một người đàn ông Do Thái quỳ bên bờ hố chôn tập thể, phía sau là một lính Đức giơ súng vào đầu ông, với đám đông người Đức đứng xem lạnh lùng. Trong nhiều thập kỷ, danh tính kẻ sát nhân trong ảnh không được biết rõ, và bức ảnh trở thành biểu tượng vô danh cho sự tàn bạo của Holocaust.
Việc nhận diện kẻ bắn
Nhà sử học Jürgen Matthäus đã lần đầu tiên xác định danh tính người lính Đức trong ảnh là Jakobus Onnen, một cựu giáo viên 34 tuổi đến từ vùng giáp biên giới Đức – Hà Lan. Ông sử dụng ảnh gia đình do họ hàng của Onnen cung cấp và một công cụ nhận diện khuôn mặt dùng trí tuệ nhân tạo (Amazon Rekognition) để đối chiếu, với độ trùng khớp được đánh giá trên 99%.
Ý nghĩa lịch sử và đạo đức
Các nhà sử học như Christopher R. Browning nhận định việc “đặt tên cho khuôn mặt” giúp hiểu rõ hơn về những kẻ trực tiếp tham gia giết người trong Holocaust, vốn không chỉ là fan cuồng cực đoan mà nhiều khi là những người trưởng thành, có học, tự nhìn mình như đang “thi hành nhiệm vụ chuyên môn”. Danh tính cho thấy Onnen là đảng viên SS, viết bài cho báo chí Đức Quốc xã và chịu ảnh hưởng sâu sắc của tuyên truyền bài Do Thái, dù từng bày tỏ ghê sợ với bạo lực trong một bối cảnh khác.
Vai trò của AI và điều tra nguồn mở
Một bác sĩ người Đức tên Yor Olaf Schumacher, cộng tác với nhóm điều tra nguồn mở Bellingcat, đã hỗ trợ xác định địa điểm thực của vụ xử bắn là tại Berdichev (Ukraine ngày nay), chứ không phải Vinnitsa như lâu nay vẫn ghi. Nhóm này dùng ảnh vệ tinh, tài liệu nhật ký lính, ảnh chụp trước chiến tranh và công cụ AI để định vị vị trí nhiếp ảnh gia, tay súng và hố chôn trong pháo đài của thành phố.
Nạn nhân vẫn vô danh
Trong khi danh tính kẻ sát nhân đã được xác định, người đàn ông quỳ trước miệng hố trong ảnh đến nay vẫn chưa rõ là ai, dù khuôn mặt trong ảnh khá rõ nét. Các nhà nghiên cứu bi quan về khả năng nhận diện nạn nhân, vì phần lớn cộng đồng Do Thái ở Berdichev đã bị hủy diệt hoàn toàn, hồ sơ và ảnh gia đình bị xóa sổ theo.